Herb Gminy Boleszkowice Gmina Boleszkowice

Gmina Boleszkowice

Gmina Boleszkowice
Przestrzenią nowych możliwości

Historia Boleszkowic

Na przestrzeni wieków nazwa Boleszkowice w oparci o różne dokumenty (zapisy w starych kronikach Pomorza i Ziemi Lubuskiej) zmieniała się. Pierwotnie Boleszkowice miały charakter osady rycerskiej i nosiły nazwę dość pospolitą "Rütendorf" jak wiele miejscowości powstających we wczesnym średniowieczu. Pierwsza wzmianka o Boleszkowicach jako osadzie rolniczo - rycerskiej zapisana jest w 1252 r. Pod nazwą "Bolescoviz".

Od roku 1253 Boleszkowice dostały się pod władanie Brandenburgii. W pierwszej połowie XIV w. Nazwa Boleszkowice zmieniła się aż czterokrotnie:

  • 1325 - Förstennfelde
  • 1337 - Fürstenveld
  • 1342 - Vürstennfelde
  • 1373 - Vörstennfeld

W 1350 r. Miejscowość Boleszkowice jest określona mianem oppidum (miasto gród). W latach 1445-1454 Boleszkowice znalazły się pod panowaniem Krzyżaków. W XV w. mówi się, iż Boleszkowice były miastem, posiadały prawa targowe. Był już zbudowany murowany ratusz w którym zbierali się rajcowie. Boleszkowice murów obronnych nie posiadały, lecz ogromny wał wokół którego, był rów z wodą. Do miasta prowadziły trzy mosty-bramy (wschodnia, południowa - do zamku i zachodnio-północna do Mieszkowic (Börwalde) i dalej w stronę Chojny). W południowo- zachodniej części Boleszkowic był zbudowany zamek (dom rycerski) "Kiliansburg" na wyspie o tej samej nazwie, który ostatecznie został zburzony na początku XVI wieku (szczegółowe opracowanie historii zamku jest w posiadaniu we własnych zbiorach opiekuna IPN Jana Macyszyna).

Boleszkowice znane były z jarmarków na których handlowano płodami rolnymi, piwem, dzieckiem, wyrobami rzemieślniczymi z pogranicza Pomorza i Ziemi Lubuskiej. Ciągłe pożary i wojny oraz grabieże niszczyły miasto i dobytek mieszkańców.

Ci "przyjaciele" i "wyzwoliciele", którzy często nawiedzali miasto, rabowali, łupili i puszczali z dymem resztę dobytku. Tak spłonął ratusz i kościół w XVII wieku. Wojny między katolikami i protestantami doprowadziły do dalszej ruiny Boleszkowic i wyludnienia około 50% mieszkańców.

W XVIII wieku nastaje większa stabilizacja życia. Rozwija się gospodarka rolno-folwarczna i rzemiosło. Wojna siedmioletnia 1756-1763 zachwiała spokój, zarówno wojska Marchii jak i kozacy rosyjscy mocno dały się we znaki ludności cywilnej. Panowała w tym samym czasie dewiza Walensteina - "Wojna żywi ludzi" - żołnierze muszą się sami wyżywić , więc penetrują te rejony , grabią , łupią i palą co im się na drogę nawinęło . W kierunku południowym pięć km od Boleszkowic stoczona została jedna z największych bitew XVIII w . pod miejscowościami - Chwarszczany, Sarbinowo w których po obu stronach było około dwudziestu tysięcy żołnierzy. Obecnie mieszkańcy tych miejscowości znajdują na polach i w lasach szczątki ówczesnego uzbrojenia.

Dalsze pół wieku to szybki rozkwit miasteczka .Odbudowuje się kościół, ratusz, browar, gorzelnia, młyn i wiele innych rzemieślniczych jak ciesiołki, kołodziejstwo, rymarstwo, kowalstwo, krawiectwo, szewstwo itp. oraz dwie oberże. Miasto w tym samym czasie liczy ponad 1000 mieszkańców.

Dzięki cegielni drewniane domy zmieniają się z w murowane. Zasadnicze znaczenie dla rozwoju Boleszkowic i okolic ma budowa drogi bitej z Chojny do Kostrzyna. W roku 1877 zbudowana została linia kolejowa łącząca Szczecin ze Śląskiem (dworzec kolejowy został zbudowany na miejscu koszar). W roku 1850 Boleszkowice liczy 1943 mieszkańców, a w 1900 r. 2062 mieszkańców (obecnie w 2003 r. liczy 1300 mieszkańców). Boleszkowice posiadają własną szkołę średnią i podstawową wybudowaną w roku 1911.

Pierwsza Wojna Światowa zakończyła rozwój Boleszkowic. Spora ilość mężczyzn została powołana na wojnę. Ruinie i upadkowi upadają warsztaty rzemieślnicze i gospodarstwa rolne.

Po wojnie miasteczko liczy ledwie 1700 mieszkańców (na cześć poległych na wojnie na centralnym placu, między Ratuszem a Szkołą Podstawową stawiają mieszkańcy pomnik uwieńczony krzyżem opleciony liśćmi laurowymi i dębu oraz tablicę poległych - pomnik ostatecznie zburzono w 1961 roku, główny cokół przetransportowano w 1964 r. na plac składu kamieni przy ulicy Poniatowskiego).

W latach 1925 - 1937 zbudowano lokalną gazownię na gaz organiczny, który oświetlał Ratusz, szkołę, plebanię, pocztę, salę widowiskową, restaurację, ulice itp. Budowana jest też kanalizacja burzowo - deszczowa, utwardzają drogi (bruk i krawężniki) są trzy piekarnie, młyn o napędzie elektrycznym. Nie zależnie od w/w budowli gospodarczych charakter miejski systematycznie zatraca się.

W roku 1939 miasteczko liczy 1531 mieszkańców.

Najnowsze dzieje Boleszkowic zaczęły się w 1945 r. W dniu 31 stycznia 1945r. zwiadowcy czołgiści Drugiej Armii Pancernej Gwardii Armii Czerwonej wkroczyły do Boleszkowic, a następnie skierowały się w kierunku Kostrzyna celem rozpoznania sił znajdujących się w twierdzy Kostrzyn. Ostatecznie powrót Boleszkowic do Polski nastąpił 2 lutego 1945 r. W tym dniu od 1980 r. odbywa się uroczysta sesja rady narodowej (zaniechana od 1992r.) na której dwóch najbardziej zasłużonych gminy są uhonorowani wpisem do "Złotej Księgi".

Do wyzwolonych Boleszkowic w maju 1945r. zaczęli napływać osadnicy. Większości były to rodziny żołnierzy I Armii LWP, którzy prosto z pól bitewnych zajęli pola orne wraz z zabudowaniami gospodarskimi. Karabin zamienili na pług i pióro. Uruchomiono szkołę polską 4 IX 1945 r., Urząd Miasta, posterunek MO, agencję pocztową i inne ośrodki życia w mieście oraz redakcję miesięcznika "Osadnik Wojskowy", a burmistrz - żołnierz J.Korenko ogłosił w tym organie swój plan rozwoju i aktywizacji polskich Boleszkowic.

Mieszkańcy z zapałem wzięli się do pracy upiększania swych posiadłości i miasta 1 stycznia 1971 r. zabrano Boleszkowicom prawa miejskie. Dziś po pierwszych pionierach pozostały piękne zbiory - dowody heroizmu, patriotyzmu, walki i pracy (które znajdują się w Izbie Pamięci Narodowej założonej przez Pana mgr Jana Macyszyna).

mgr Jan Macyszyn

Polecane strony

Odnośniki do wybranych stron, systemów oraz istotnych informacji.

Zaświadczenia o dochodach do Programu
Zaświadczenia o dochodach do Programu
NFOŚiGW - AGROENERGIA
NFOŚiGW - AGROENERGIA
Program 'Czyste Powietrze'
Program 'Czyste Powietrze'
Projekt 'Wesołe Przedszkolaki'
Projekt 'Wesołe Przedszkolaki'
GCKiBP w Boleszkowicach
GCKiBP w Boleszkowicach
Folder Promocyjny Gminy Boleszkowice
Folder Promocyjny Gminy Boleszkowice
Lider Pojezierza
Lider Pojezierza
Pomorski Krajobraz Rzeczny
Pomorski Krajobraz Rzeczny
Polskie trasy
Polskie trasy
Cmentarze komunalne
Cmentarze komunalne
Mapa gminy
Mapa gminy
XIII Europejski Tydzień Sportu dla Wszystkich - XXVII STMiG 2021
XIII Europejski Tydzień Sportu dla Wszystkich - XXVII STMiG 2021

Położenie i administracja

Gmina wiejska położona jest w zachodniej części powiatu myśliborskiego województwie zachodniopomorskim. Powierzchnia gminy - 188,57 km². Sołectwa: Boleszkowice, Chlewice, Chwarszczany, Gudzisz, Kaleńsko, Namyślin, Porzecze, Reczyce i Wysoka.

Gmina leży na i w Kotlinie Freienwaldzkiej. Nad Odrą znajduje się północny fragment Parku Krajobrazowego Ujście Warty z Rezerwatem "Porzecze". Około 1 km na zachód od Boleszkowic znajduje się rezerwat "Cisy Boleszkowickie". Rzeki Odra i jej dopływ Myśla przepływające przez gminę są dostępne dla turystyki kajakowej. Tereny leśne zajmują 52% powierzchni gminy, a użytki rolne 37%.